Πολύποδες: Δεν γνωρίζουμε ακριβώς γιατί αναπτύσσονται οι πολύποδες συνήθως στην περιοχή της μήτρας τόσο προεμμηνοπαυσικακών όσο και σε μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών, ξέρουμε όμως ότι στην ύπαρξη τους κυρίως οφείλονται διάφορα ανώμαλα μοτίβα εμμηνορρυσίας/περιόδου. Από μηνορραγία (μεγάλη ποσότητα αίματος με παρατεταμένη διάρκεια) μέχρι αίμα μεταξύ των εμμήνων ρύσεων, από σταγονίδια έως μεγάλη ροή.
Τι είναι οι πολύποδες;
Πολύποδες λέγονται οι καλοήθεις συνήθως όγκοι του βλεννογόνου και της ενδομήτριας κοιλότητας ή του τραχήλου που προκαλούν ακανόνιστη κολπική αιμορραγία. Πρόκειται για υπερπλασία του βλεννογόνου της μήτρας (ενδομητρίου), όπου μια μάζα ιστού που μπορεί να ποικίλλει σε μέγεθος και σχήμα από έναν κόκκο σουσαμιού μέχρι μια μπάλα του γκολφ, κρέμεται από έναν μίσχο στο εσωτερικό τοίχωμα της μήτρας και επεκτείνεται μέσα σε αυτήν (είτε ως μικρό όγκος με διάμετρο συχνά μικρότερη των 2 cd είτε αρκετά μεγαλύτερος που προεξέχει από τον τράχηλο).
Αυτοί οι ακίνδυνοι, συνήθως καλοήθεις όγκοι μπορούν να εμφανιστούν σε οποιαδήποτε ηλικία. Αλλά είναι πιο διαδεδομένοι στο ηλικιακό τόξο μεταξύ των 30 και 69 ετών, ενώ, όσο μεγαλώνει η ηλικία της γυναίκας τόσο μεγαλύτερο κίνδυνο διατρέχουν οι πολύποδες να γίνουν καρκινικοί. Και παρότι δεν μπορούμε να αποτρέψουμε την εμφάνισή τους οι τακτικοί έλεγχοι της σεξουαλικής σας υγείας, βοηθάνε στην έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση των πολύποδων.
Ποιες γυναίκες κυρίως επηρεάζουν οι πολύποδες;
Κίνδυνοι για πολύποδες μήτρας
Μπορεί να μην γνωρίζουμε την ακριβή αιτία της ανάπτυξης πολυπόδων στη μήτρα. Πιθαναλογούμε ότι προκύπτει από έναν συνδυασμό γενετικών παραγόντων, ορμονών και φλεγμονής. Και ότι όταν είναι πολύ μικροί οι πολύποδες μπορεί να μην παρουσιάζουν κανένα σύμπτωμα ή ενόχληση. Οπότε, η γυναίκα τους ανακαλύπτει τυχαία σε κάποιο γυναικολογικό έλεγχο για διαταραχές του κύκλου της ενδεχομένως ή, στην περίπτωση που ένας πολύποδας στον τράχηλο προεξέχει, μπορεί να της προκαλεί ενόχληση ή πόνο κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής.
Και μπορεί να μην γνωρίζουμε τα ακριβή αίτια της γέννησης ενός πολύποδα, γνωρίζουμε όμως ποιοι παράγοντες ευθύνονται περισσότερο στην ανάπτυξη πολύποδων στη μήτρα, το ενδομήτριο ή τον τράχηλο μιας γυναίκας:
Κίνδυνοι για πολύποδες της μήτρας ή του ενδομητρίου
Είναι πιο πιθανό να λάβετε διάγνωση πολυπόδων μήτρας ή ενδομητρίου εάν:
- είστε άνω των 60 ετών
- έχετε υψηλά επίπεδα οιστρογόνων
- έχετε περάσει στην εμμηνόπαυση
- έχετε συμπτώματα, όπως αιμορραγία
- έχετε σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών
- έχετε ιστορικό χρήσης ταμοξιφαίνης, φάρμακο που χορηγείται στη θεραπεία του καρκίνου των μαστών.
Κίνδυνοι για πολύποδες του τραχήλου της μήτρας
Είναι πιο πιθανό να αναπτύξετε πολύποδες του τραχήλου της μήτρας εάν:
- δεν έχετε φτάσει ακόμη στην εμμηνόπαυση
- είχατε στο παρελθόν τουλάχιστον μία φορά κύηση ή έχετε κάνει πολλαπλές κυήσεις
- έχετε κάποια σεξουαλικώς μεταδιδόμενη λοίμωξη
- είχατε ήδη στο παρελθόν πολύποδες του τραχήλου της μήτρας
Πώς εντοπίζονται οι πολύποδες;
Οι πολύποδες συνήθως εντοπίζονται κατά τη διάρκειας μιας εξέτασης ρουτίνας τραχήλου της μήτρας ή με ένα Κολπικό υπερηχογράφημα ή μια Υστεροσαλπιγγογραφία (για έλεγχο υπογονιμότητας). Ένα υπερηχογράφημα ή υστεροσκόπηση (μια λεπτή συσκευή που δείχνει το εσωτερικό της μήτρας) μπορούν να επιβεβαιώσουν τη διάγνωση.
Ο κολπικός υπέρηχος, η διακολπική υδροϋπερηχογραφία (SIS) και o υπέρηχος Doppler μπορούν να δώσουν μια πρώτη εικόνα των ωοθηκών ώστε, με τη χρήση υπερηχητικών κυμάτων, να μας παρέχουν 100% ακριβείς επεμβατικές εικόνες της μήτρας και των ωοθηκών και των ινομυωμάτων και, ενίοτε, ίσως και της αδενομύωσης και των πολυπόδων.
Ωστόσο, επειδή τα τοιχώματα της μήτρας συμπτύσσονται μπορεί ένας πολύποδας να περάσει απαρατήρητος στο υπερηχογράφημα. Ο έμπειρος γυναικολόγος παίρνοντας δείγμα από τον υμένα της μήτρας (με μια βιοψία ενδομητρίου) ενδέχεται να εντοπίσει τεμάχια πολύποδα, εύρημα που υποδεικνύει πως θα πρέπει να αναζητήσει ολόκληρο τον όγκο ή και τυχόν άλλους.
Σε περίπτωση δε, μηνορραγίας συνιστάται υπερηχογράφημα με έγχυση φυσιολογικού ορού ή υστεροσκόπηση.
Τρόποι αντιμετώπισης – Θεραπεία πολύποδων
Ο γιατρός σας μπορεί να σας συστήσει αρχικά μια συμπτωματική θεραπεία – ορμονική αγωγή (προγεστερόνη και γοναδοτροπίνη κ.α.) Αυτά τα φάρμακα θα δώσουν εντολή στο σώμα σας να παράγει περισσότερες ορμόνες προκειμένου να συρρικνώσει ή να μειώσει τους πολύποδες.
Εάν οι πολύποδες δυσκολεύουν την εγκυμοσύνη ή πρόκειται για μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, οπότε είναι απαραίτητο να αφαιρεθούν οι πολύποδες, η καλύτερη θεραπεία είναι η χειρουργική επέμβαση. Στις περισσότερες περιπτώσεις, πρόκειται για μια ανώδυνη επέμβαση, η οποία γίνεται κατά τη διάρκεια μιας πυελικής εξέτασης στο ιατρείο του γυναικολόγου σας. Εξαρτάται ασφαλώς πάντα κι από το μέγεθος του πολύποδα και από άλλους παράγοντες, οπότε σε ορισμένες περιπτώσεις η εκτομή του πολύποδα επιβάλλεται να γίνει στο χειρουργείο με λεπτό τηλεσκόπιο (χειρουργικό υστεροσκόπιο), το οποίο αφού εισέρχεται από τον κόλπο και τον τράχηλο στη μήτρα της γυναίκας, συνδέεται με μόνιτορ που επιτρέπει προβολή της εικόνας σε έγχρωμη οθόνη και με τη χρήση διαθερμίας ο πολύποδας αφαιρείται με ακρίβεια από τη ρίζα.
Μετά από αυτήν την ελάχιστα επεμβατική διαδικασία, η οποία διενεργείται υπό βραχεία γενική αναισθησία, η ασθενής παρακολουθείται μερικές ώρες και επιστρέφει την ίδια μέρα στο σπίτι της.
Ο πολύποδας ή οι πολύποδες μετά την αφαίρεσή τους, στέλνονται πάντα για ιστολογική εξέταση ώστε να αποκλείσει ο γιατρός αν ήταν ή όχι καρκινικοί.
ΠΗΓΕΣ:
-
100 Επίκαιρα θέματα Μαιευτικής & Γυναικολογίας, Πέτρος Νικολαΐδης, Ι. Ιιατράκης, εκδ. Δεσμός.
-
Yale medicine: Uterine Polyp, Endometrial Polyp
https://www.yalemedicine.org/clinical-keywords/uterine-polyp-endometrial-polyp -
Η βίβλος του κόλπου, Jen Gunter, Εκδ. Μεταίχμιο
-
Healthline: Polyps, Types, Treatments, and Biopsy
https://www.healthline.com/health/polyps -
Mayo Clinic: Uterine polyps – Symptoms & causes
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/uterine-polyps/symptoms-causes/syc-20378709 -
National Institutes of Health (NIH) | (.gov): Giant Endometrial Polyp in a Postmenopausal Woman
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4100398/
